Przejrzyste dane

Dane w aplikacji Air Quality bazują na polskim indeksie jakości powietrza stworzonym przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska:

Indeks jakości powietrza PM10
[µg/m3]
PM2,5
[µg/m3]
O3
[µg/m3]
NO2
[µg/m3]
SO2
[µg/m3]
C6H6
[µg/m3]
CO
[mg/m3]
Bardzo dobry 0 – 21 0 – 13 0 – 71 0 – 41 0 – 51 0 – 6 0 – 3
Dobry 21 – 61 13 – 37 71 – 121 41 – 101 51 – 101 6 – 11 3 – 7
Umiarkowany 61 – 101 37 – 61 121 – 151 101 – 151 101 – 201 11 – 16 7 – 11
Dostateczny 101 – 141 61 – 85 151 – 181 151 – 201 201 – 351 16 – 21 11 – 15
Zły 141 – 201 85 – 121 181 – 241 201 – 401 351 – 501 21 – 51 15 – 21
Bardzo zły > 201 > 121 > 241 > 401 > 501 > 51 > 21
Brak indeksu Brak informacji o indeksie jakości powietrza

Zakresy poszczególnych progów charakteryzują się przedziałami lewostronnie otwartymi i prawostronnie domkniętymi, czyli dla przykładu wartość PM10=60,9 µg/m3 oraz PM10=61,0 µg/m3 przyjmuje indeks „Dobry”, natomiast PM10=61,1 µg/m3 dopiero jest indeksem „Umiarkowanym”. Przy przypisywaniu progów stosuje się takie same zasady, jak przy porównywaniu z wartościami norm. Np. gdy norma wynosi 50 µg/m3, stężenie wynoszące 50 µg/m3 nie jest jeszcze jej przekroczeniem. jest z drugiej lub maksymalnie z trzeciej godziny wstecz).

Poziom jakości powietrza Zalecenia dla ludności
Bardzo dobry Jakość powietrza jest bardzo dobra, zanieczyszczenie powietrza nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, warunki bardzo sprzyjające do wszelkich aktywności na wolnym powietrzu, bez ograniczeń.
Dobry Jakość powietrza jest zadowalająca, zanieczyszczenie powietrza powoduje brak lub niskie ryzyko zagrożenia dla zdrowia.

Można przebywać na wolnym powietrzu i wykonywać dowolną aktywność, bez ograniczeń.

Umiarkowany Jakość powietrza jest akceptowalna.

Zanieczyszczenie powietrza może stanowić zagrożenie dla zdrowia w szczególnych przypadkach (dla osób chorych, osób starszych, kobiet w ciąży oraz małych dzieci).

Warunki umiarkowane do aktywności na wolnym powietrzu.

Dostateczny Jakość powietrza jest dostateczna, zanieczyszczenie powietrza stanowi zagrożenie dla zdrowia (szczególnie dla osób chorych, starszych, kobiet w ciąży oraz małych dzieci) oraz może mieć negatywne skutki zdrowotne.

Należy rozważyć ograniczenie (skrócenie lub rozłożenie w czasie) aktywności na wolnym powietrzu, szczególnie jeśli ta aktywność wymaga długotrwałego lub wzmożonego wysiłku fizycznego.

Zły Jakość powietrza jest zła, osoby chore, starsze, kobiety w ciąży oraz małe dzieci powinny unikać przebywania na wolnym powietrzu.

Pozostała populacja powinna ograniczyć do minimum wszelką aktywność fizyczną na wolnym powietrzu – szczególnie wymagającą długotrwałego lub wzmożonego wysiłku fizycznego.

Bardzo zły Jakość powietrza jest bardzo zła i ma negatywny wpływ na zdrowie.

Osoby chore, starsze, kobiety w ciąży oraz małe dzieci powinny bezwzględnie unikać przebywania na wolnym powietrzu.

Pozostała populacja powinna ograniczyć przebywanie na wolnym powietrzu do niezbędnego minimum.

Wszelkie aktywności fizyczne na zewnątrz są odradzane.

Długotrwała ekspozycja na działanie substancji znajdujących się w powietrzu zwiększa ryzyko wystąpienia zmian m.in. w układzie oddechowym, naczyniowo-sercowym oraz odpornościowym.

 

Pył zawieszony PM10 i PM2,5

Pył zawieszony składa się z mieszaniny substancji organicznych i nieorganicznych. Może on zawierać substancje toksyczne takie jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (np. rakotwórczy benzo[a]piren), metale przejściowe i ciężkie oraz ich związki, a także dioksyny i furany. Pył PM 10 to cząstki o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów (ok. jednej piątej grubości ludzkiego włosa), które mogą docierać do górnych dróg oddechowych i płuc. Poziom dopuszczalny dla stężenia średniodobowego wynosi 50 µg/m3 i może być przekraczany nie więcej niż 35 dni w ciągu roku. Poziom dopuszczalny dla stężenia średniorocznego wynosi 40 µg/m3, a poziom alarmowy 200 µg/m3. Pył PM2,5 zawiera cząstki o średnicy mniejszej niż 2,5 mikrometra, które mogą docierać do górnych dróg oddechowych, płuc oraz przenikać do krwi. Docelowa wartość średnioroczna dla pyłu PM2,5 wynosi 25 µg/m3, poziom dopuszczalny 25 µg/m3, a poziom dopuszczalny powiększony o margines tolerancji dla 2012 r. 27 µg/m3.

Informacje zdrowotne

Według corocznych raportów Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) Polacy oddychają w powietrzem bardzo złej jakości, przez co przedwcześnie umiera blisko 50 tysięcy osób. Bułgaria, Polska i Słowacja to trzy kraje, które w tym roku zdobyły niechlubny status najbardziej zanieczyszczonych w Unii Europejskiej.

Jakość powietrza w Europie - stężenie benzo(a)pirenu
Foto: Europejska Agencja Środowiska. Stężenie benzo(a)pirenu w Europie.

Właśnie tutaj w powietrzu zanotowano najwyższe stężenie pyłów PM2,5. Według zaleceń WHO ich poziom nie powinien przekraczać średniorocznie 10 mikrogramów na metr sześcienny, natomiast w Polsce wynosi on 22,8 μg/m3. Cząstki pyłu PM2,5 są tak małe, że przenikają nawet przez specjalne maseczki, zatem niemożliwe jest uchronić się przed ich ingerencją. Mają one bardzo niekorzystny wpływ na organizm, a częste wdychanie powietrza zawierającego przekroczone normy takich substancji może przyczynić się do rozwoju różnych chorób, m.in. serca, płuc, czy astmy.

Władze niektórych miast próbują robić małe kroki w tym kierunku, jednak to wciąż za mało. Z jednej strony instalowane są przez miasta stacje WIOŚ, jednak ich zagęszczenie nie jest wystarczające. W samym Krakowie jest tylko 8 stacji WIOŚ. Jakość powietrza może być jednak bardzo różnorodna na obszarze tak dużego miasta. Ciężko zidentyfikować przy tym źródło problemu oraz stwierdzić jakie faktycznie powietrze występuje w konkretnym miejscu i jak się zmienia.

Pył PM10 składa się z mieszaniny cząstek zawieszonych w powietrzu, będących mieszaniną substancji organicznych i nieorganicznych. Pył zawieszony może zawierać substancje toksyczne takie jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (np. benzo/a/piren), metale ciężkie oraz dioksyny i furany. Pył PM10 zawiera cząstki o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów, które mogą docierać do górnych dróg oddechowych i płuc. Poziom dopuszczalny dla stężenia średniodobowego wynosi 50 µg/m3 i może być przekraczany nie więcej niż 35 dni w ciągu roku. Poziom dopuszczalny dla stężenia średniorocznego wynosi 40 µg/m3, a poziom alarmowy 200 µg/m3. Pył PM2,5 zawiera cząstki o średnicy mniejszej niż 2,5 mikrometra, które mogą docierać do górnych dróg oddechowych, płuc oraz przenikać do krwi. Docelowa wartość średnioroczna dla pyłu PM2,5 wynosi 25 µg/m3, poziom dopuszczalny 25 µg/m3, a poziom dopuszczalny powiększony o margines tolerancji dla 2012 r. 27 µg/m3.

Największą emisję pyłów powoduje spalanie węgla w starych i często źle wyregulowanych kotłach i piecach domowych oraz w dużych miastach komunikacja. Spalanie odpadów w tych kotłach, które choć jest nielegalne i powoduje poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi, jest praktykowane przez niektórych mieszkańców. Emisja pyłów powodowana jest również przez przemysł, szczególnie energetyczny, chemiczny, wydobywczy i metalurgiczny, ale ze względu na wysokość emitorów oraz obowiązujące przepisy prawne regulujące dopuszczalne wartości emisji, źródła te mają zwykle dużo mniejszy wpływ na jakość powietrza.

Pyły o średnicy poniżej 10 mikrometrów absorbowane są w górnych drogach oddechowych i oskrzelach. Inhalowane do płuc mogą powodować różne reakcje ze strony ustroju np. kaszel, trudności z oddychaniem i zadyszkę, szczególnie w czasie wysiłku fizycznego. Przyczyniają się do zwiększenia zagrożenia infekcjami układu oddechowego oraz występowania zaostrzeń objawów chorób alergicznych np. astmy, kataru siennego i zapalenia spojówek. Nasilenie objawów zależy w dużym stopniu od stężenia pyłu w powietrzu, czasu ekspozycji, dodatkowego narażenia na czynniki pochodzenia środowiskowego oraz zwiększonej podatności osobniczej. Drobne frakcje pyłów mogą przenikać do krwioobiegu, a dłuższe narażenie na wysokie stężenia pyłu może mieć istotny wpływ na przebieg chorób serca (nadciśnienie, zawał) lub nawet zwiększać ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe, szczególnie płuc. Nowe dane świadczą o ujemnym wpływie inhalowanego pyłu na zdrowie kobiet ciężarnych oraz rozwijającego się płodu (niski ciężar urodzeniowy, wady wrodzone, powikłania przebiegu ciąży). Pyły o średnicy poniżej 2,5 mikrometra (tzw. pyły drobne) absorbowane są w górnych i dolnych drogach oddechowych i mogą również przenikać do krwi. Podobnie jak pyły z grupy PM 10 mogą powodować kaszel, trudności z oddychaniem i zadyszkę, szczególnie w czasie wysiłku fizycznego.

Ważne!

  • nie spalaj odpadów i reaguj na tego typu zachowania Twoich sąsiadów,
  • przejdź na ogrzewanie z sieci miejskiej lub gazowe, albo przynajmniej wymień swój piec węglowy na bardziej nowoczesny np. retortowy,
  • używaj paliwa węglowego dobrej i sprawdzonej jakości,
  • ograniczaj zużycie ciepła – ociepl swój dom, zużywaj mniej paliw i płać mniejsze rachunki,
  • korzystaj z komunikacji zbiorowej lub roweru – nie wszędzie musisz dojechać samochodem,
  • jeśli w Twojej gminie zorganizowana jest selektywna zbiórka odpadów zielonych – przekazuj pozostałości roślinne do odzysku – nie spalaj ich w ogrodzie.

Analizuj zanieczyszczenie powietrza w swojej okolicy

Skontaktuj się z nami w celu uzyskania szczegółowych informacji: